Orotariko Euskal Hiztegia

umilatu - OEH - Orotariko Euskal Hiztegia

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
umilatu.
sense-1
(G-azp ap. Gte Erd 275 ; ; h- Lar, H).
Humillar(se). "Humillarse, humillatu " , "humillar" Lar. "Humillar, -llarse" . "Humilier, rendre humble" H. v. umildu, umiliatu. Tr. Documentado en autores meridionales desde el s. XVI. Al Norte lo emplean Argaignarats y Etcheberri de Sara.
Orduan ene ezur humillatuak / egongo dirade konsolatuak. Miserere 333. Oi lekiola umilladu / gatx egilea / andra oni. Lazarraga 1198v. [Unikornioa] umillaetan oi eta jako / dama bat dakusanean. Ib. 1184v (corregido por otra mano en naturalezaz umillatzen da). Zure gorputz sakratua / dezazula humilla / gosez gero urthatua / hanbat pena dadilla. Arg DevB 123. Jainkoarengana humilaturik eta haren lege saindua besarkaturik. ES 393. Sazerdoteen presenzian humillatu bear duzu ez soilki zure burua bai eta ere zure biotza eta arima . (B, s. XVIII). BOEans 916. Soberbijosoa ezin humillau eta sujetau da beste bati. Zuzaeta 151. Biótz penátua ta humillátua. LE Ong 118v. Ez du humillatu nai, ez artu penitenzia? Mg CC 150. Ikusirik zetaraño beratu ta umillau zan Jainkuaren Semia. CrIc 174. Burua makurtzen dutenak edo humillatzen diranak geldituko dira zutik. VMg 81. Humillatu bear gera: barkazioa eskatu bear degu. Gco I 430. Odola zeriola humillatua eta oñazez betea bere burua ikusteraño. Gco II 28. [Soberanoa] humillatu zan gure antzeko gizona egiteraño. Ib. 28. Zeren Jaunak umillatu nai duan anima bat, ezagutu dezan bere ezer eza. AA I 410. Altxatzen den gustia izango da humillatua. Oteiza Lc 14, 11. Itzuli zaite, eta Sarairi umillatu zatzakio. Lard 17. Eta lengo arrokeriak utzita txit umillatua Saraik ikusi zuenean. Ib. 17. Eta nor ere naiden humilladadien izaneunzu goratrik; eta nor ere naiden gora dadien bera, izaneunzu humillatrik. Samper Mt 23, 12 (Hual umildiatu). Obedi zaiozute umillaturik Jaungoikuaren naia nai badezute egin. Bv AsL 199. Gizona danez, beeratu eta umilletan da bere Aitaren aurrean. Itz Azald 33.
( s. XX.) Nere burua makurtu ta umillatuko dut orrela; ta nere mallagoari dagokionaz besterik ez dut egingo. Txill Let 138. Lagun urkoa juzgatzeko eta umillatzeko. Etxde JJ 178. Arrokeriz dabiltzanak / umillatuko diranak. And AUzta 128. Orain pakian bizi izatera / otsua ezin umillatu, / ortzak zabalik jarrita dago / danairi eltzeko gertu. Ib. 117.

v. tbn. Añ MisE 51.
azpiadiera-1.1
(En la construcción nere, bere... burua umilatu ).
Indazu bada arren ezaguera onekin batera, nere burua humillatzeko, beeratzeko, eta nigan ez fiatzeko [grazia] . Gco II 27. Bere burua umillatzeko. Aran SIgn 112.
azpiadiera-1.2
Someter.
[Titok] bialdu zien [juduei] beren erritar Josefo [...], ondo esanez umillatzen ote zituen, ikustera. Lard 542 (ref. al sitio de Jerusalén).
azpiadiera-1.3
Postrarse.
[Emazteak] humillatrik lurrean, abrazatuztizien bere oñak eta adoratuzizien. Samper Mt 28, 9 (Hual postatruk lurrian). [Magoak] lurrean humillatuz adoratu zizien. Ib. 2,11 (Hual postratu).
umilatu
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper