Orotariko Euskal Hiztegia

uger - OEH - Orotariko Euskal Hiztegia

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 uger.
sense-1
(V; Mic 8r, Lar, (V), Zam Voc), uar (V-gip), ugar (V; H (V), Zam Voc). Ref.: A (uger, ugar); SM EiTec1 (ugar); Etxba Eib (ugarra); Elexp Berg (uar).
Herrumbre, roña, moho en los metales. "Moho" Mic 8r. "Herrumbre" Lar. "Moho del cobre, etc." , "orín, moho que cría el hierro con la humedad", "roña" Añ. "(Hacerse, ponerse) roñoso, (V) ugertu, ugerrak artu" Ib. "Roña, herrumbre" Elexp Berg. Cf. uher. .
Ugerrak alboan dabena ugertuten daben legez. MisE 84. Ugarra darijon diru puska bat. fB Ic I 49. Ugerrak jaten ditun ondasunik ez pillatu, Kristok argi esan eban. Agur 29-1-1972 (ap. DRA; ref. incorrecta). Zure luma bizkor ori eztagizula ugerraz beteten itzi. Vill in Bilbao IpuiB 8. Adimenaren illun, / oroimenen ausle, / borondateko uger, / naikerien aize. Gand Elorri 159. Pistolatxu txakur-iltzaillea, dana ugerrak jandakoa. Erkiag BatB 186. Erdoiez ta ugerrez betea. Ib. 161.
azpiadiera-1.1
(V), ugar (V-m). Ref.: A; A Apend (ugar).
"Roña, enfermedad de las plantas" A. "Gangrena, roya de vides" A Apend. .
azpiadiera-1.2
(V), ugar (V-gip; Zam Voc), uger (Zam Voc). Ref.: A; Etxba Eib (ugarra).
Suciedad; mancha (sentidos prop. y fig.). "Iñoiz ez zanetik igarixan, ugarra ez jakon falta soñian" Etxba Eib. .
Zelan uste dozu garbitu lengo pekatuben loitasun, ta ugar guztietarik? Mg CO 282. Bekatuen ugar edo zetaketatik anima libratuaz ta txurituaz. Mg CC 220. Zidarginak sutan ugar guztiak kenduten deutsazan legez urriari. fB Ic III 264. Gorputzeko ugar, zetaka eta traskiltasuna kentzen. Ag Ioan 181. [Soiñeko] orien ugerra. Zait Sof 142. Errudunak autor-entzuleari egiten deutsan agerpen sakona, zikin, oben, utsegite ta ugarrak guztiak zintzo zintzo azalduaz. Erkiag BatB 195.
azpisarrera-1
UGER-KOLORE. De color pardo. Cf. uher.
Gau eskerge bat baizik ez, ez beltz ez izarniatua, baina irungia eta uger-kolore. Mde HaurB 82.
uger
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper