Orotariko Euskal Hiztegia

nagusitza - OEH - Orotariko Euskal Hiztegia

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
nagusitza.
sense-1
1. nausitza, nagositza.
Dignidad, cargo o condición de superior, jefe, amo, vencedor; autoridad, mando. v. nagusigo.
tradizioa
Tr. Documentado al Sur en Iztueta, Lardizabal y en autores del s. XX. Al Norte sólo lo emplean Etcheberri de Ziburu y Xalbador.

Zure prestutasuna zen / hanbat aldiz frogatu, / non lagunek baitzintuzten / nausitzara altxatu. EZ Noel 152. Izandu zan Aragoiko nagusitza edo Patronatoko Sekretarioa aurrena. Izt C 507. Datan eta Abironek Moisesi nagusitza berentzat kendu nai zioten. Lard 93. Nagusitza gustatzen / Astiasuarrari. AzpPr 81. Urtietan iduki zuan Euskalerriko aizkolarien nagusitza. Ag G 127. Beste bizikera bat daukate uri gañean: benetako askatasuna, egiazko nagusitza, aize ta argi obea. Ib. 373. Erru andiz, prantziskotarren Jeneral nagusitzat Anai Elias autu eben [...]. Romara deiturik Anai Elias, bere nagositza kendu yakon. Belaus Andoni 16s (cf. ib. 17 nagusitza). Ludiaren jabeen nagusitza. "El imperio de los señores del mundo" . Zink Crit 66. Lenengo lana olako nagusitza Ander-i eskeintzea izan zuan. JAIraz Bizia 63. Erregeari: . Su Majestad: Zure Nagusitza, zure Aunditasuna. NEtx Nola 11. [Eguzkia] gora zijoan igoaz-igoaz, [...] danen nagusitza artzen. Sorarrain Lili 11. Magallanes il zuten / ura zorigaitza! [...] getariarrak artu / zuan nagusitza. Basarri 44. Jarri itzazu bi nazio [...] Ezkontzaren saindutasuna [...] nun zaitzen diren obekiago eta an duzu nagusitzarako eta aurrerapenerako itxaropen geiago. Vill Jaink 156. 1588. [...] Nagusiaren aolkularitzat autatzen; uzten Granadako nagusitza ta Segobiara egiten. Gazt MusIx 144. Bere aur legezkoentzako nai izan zituan etxeko nagusitzak. NEtx LBB 36. Lau haurridetarikan hi haiz hautatua, / etxeko nagusitzan hik daukak eskua. Xa Odol 202. Bestela, galdua zeukan [eultzaren] nagusitza. Ostolaiz 139. Pelotan dadukana / milla nagusitza. Insausti 223. Gizonaren nausitzak errenkuraz beterik dauzka basetxe bateko abereak. MEIG I 175.
azpiadiera-1.1
(Como organismo)
Euzkadiko Ziñaldarien Elkarteko Nagusitzaren Arkibide bereziko baiezpenak. "Decanato del Colegio Notarial" . EAEg 13-1-1937 794.
sense-2
2. (Como segundo miembro de sintagma, tras sust.)
Apaiz-nagusitzak aren jatorrian iraun bazuen ere. Lard 148. Zeregin auxe apaiz-nagusitzara igotzeko biderik zuzenena da. JBDei 1919, 294. Ortuzar Peñeñori'tar Koldobikak Erri-pakea Ikuslaritza Nagusitza utzi dezala. EAEg 20-11-1936 342.
azpisarrera-1
NAGUSITZAPE (En casos locales de decl. sing.).
Bertan langille asko dabillela bere semien nagusitzapian. Kk Ab II 188. Bazkunaren nagusitzapean demaizkiten urteei ajolik egin gabe. "Años de servicio" . EAEg 16-1-1937 818.
nagusitza
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper