Orotariko Euskal Hiztegia

mailaka - OEH - Orotariko Euskal Hiztegia

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
mailaka.
sense-1
1. (H (+ -aill-, -all-)), mailka (H (+ -aill-, -all-), T-L).
Escalonadamente; gradualmente, poco a poco. "Mailka zurubietan igaitea, [...]. Ongitik gaizkira ez ohi erortzen bat batean, baizik baratxe baratxe eta maillka bezala" H. "Graduellement" T-L. v. MAILAZ MAILA.
tradizioa
Tr. Documentado en autores septentrionales (excepto suletinos) y guipuzcoanos, a partir de finales del s. XIX. Se encuentra tbn. en D. Aguirre y J. San Martín. La forma más empleada, y la única al Norte, es mailka . Hay mailaka en Aguirre, Orixe (junto a mailka ), T. Aguirre, Etxaide y J. San Martín. En DFrec hay 11 ejs. de mailaka, meridionales.

Gure othoitzak mailka bezala heltzen dire beraz Trinitate Sainduaren oinetarat. Dih Maiatzeco 19 (ap. DRA). [Alde egitean,] oiartzunak apurka, mallaka, urrutiruntz amaitu ondoren, [...]. Ag EEs 1917, 173. Aranak mailka daude / gorantza yarriak. 'Los valles suben escalonadamente' . Ldi BB 158. Mailka zaizkote gari-alhorrak igaiten mazelari gora. JE Ber 19 (v. tbn. 55). Gogoeta goibelak mailka itzali ziren. Mde Pr 164. Igoko naiz ortik ere, mailka, egin nindunagana. "Gradibus ascendens ad eum" . Or Aitork 252s. Maillaka, mukulukitik zentzudunera nentorren. "Gradatim" . Ib. 176. --Uste nian ez huela gehiago pipatzen. --Goazen polliki: mailka nahi nuk hortarat heldu. Oraino lehen mailean nuk. Egunaria 11-9-1957 (ap. DRA). Arri-landuz eta maillaka egindako piramidezko monumentu bat. Etxde Egan 1961 (1-3), 76. Beste lege bati dagokio aapaldien jarraiketa, naiz aurrezka, naiz aldakera ta mailka egokiz. Gazt MusIx 66. Aapaldiak mailka datoz eta 5'gna geldiune oroitarazle bat da. Ib. 67. Urkulu sendoak iarriko dituzu matsondoak aietan gogor itsasten oitu ditezen, aizeak egari eta mailka zumar garaietara igo ditezentzat. "Sequi tabulata" . Ibiñ Virgil 89. Nola otoi egin bear diezuen esango dizut mailka. Ib. 118.
azpiadiera-1.1
"Trasquilar a cruces, mallaka eta nolanai moxtea <mois->" Lar.
sense-2
2. "Mailetan ou mailka haritzea, jouer aux osselets" Dv (s.v. mail).
sense-3
3. "Par mailles, une maille après l'autre. Sare bat maillaka urratzea" H.
sense-4
4. En hileras.
Belarra mailka uzten du galtzairuak, begien atsegingarri. 'Se renverse la fane en lignes' . Or Mi 108. Ebakitzen dute lastoa, eta moztu-ala, atzekoaldera jaurtitzen maillaka ebakitakoa. TAg Uzt 80. Belarra maillaka ebakitzen asi. Ib. 110.
sense-5
5. (Sus.). "Mailka (BN-lab), taba" A.
azpisarrera-1
MAILAKA-MAILAKA, MAILA-MAILAKA (S ap. Lh). a) Poco a poco, escalonadamente. "Par grumeaux" Lh.
Bihotzeko min bat jauzirik, [...] egun guziez beti ahulago, jautsi da, mailka-mailka, bere kargu handitik tonbaraino. HU Aurp 122. Asi da geldi geldi, malla mallaka deadar neurtu batzuk egiten. Ag Ioan 182. Beraldera zijoazen, mallaka mallaka, Jaunaren maitetasunean. Ag G 19 (v. tbn. 63). [Gotzaiak] mail-mailka gutitu zituen otoitz-aldiak. Bera EEs 1916, 174. Eskuz-esku ibili zen frantses gobernadoreakin, mailka-mailka Tunizia bera goberna zadin. Herr 25-7-1957, 1. Iguzkiaren argi-inharrek mailka-mailka beretzen dituztela hango-aldapa mazelak. Etcheb Zeruari 177 (ap. DRA). [Euskeria] sasoitik-sasoira maillaka-maillaka, ez bakarrik gitxituaz, bere aberastasuna eskaztuz [doia]. SM Zirik 30. Geroa eginen da mailka-mailka. SoEg Herr 1-2-1962, 2.
b) Formando escalones.
[Dupak] bata bertzaren gainean polliki emanez, mailka-mailka, [eskalerño bat moldatu]. Lf Murtuts 15.
c) Por orden de importancia.
Lehenago, gure etxaldeetan baginituen mailka mailka: nausi xaharra, nausi gaztea eta etxeko premua, edo andregaia. Larre ArtzainE 308.
mailaka
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper