Leku-izenak

Azuelo - Lekuak - EODA

Azuelo (Udalerria)

Entitatea:
Antolakuntza/Udalerria
Herritarra:
azueloar 
Arautzea:
Euskaltzaindiaren araua 
Non: Aguilar
  • fazuelo - (1268) FEL.CEINA , N.521

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • fazuelo - (1280) ZAB.COMPNA , N.713

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • johan xemeniz de fazuelo - (1330) CAR.PNAXIV , 275 B (A dok. [AGN Reg. Comptos, nº 28], 76v)
    (...)
    Johan Xemeniz de Fazuelo, I s.
    (...)

    Zer: Zergaduna [non podiente]
    Non: Mendabia
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • pero lopiz de fazuelo - (1350) CAR.PNAXIV , 353 A (B dok. [AGN Reg. Comptos, Caj. 31, nº 59], 29r B)
    (...)
    Pero Lopiz de Fazuelo
    (...)

    Zer: Zergaduna
    Non: Aguilar [Kodes]
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • eluira martiniz de fazuelo - (1350) CAR.PNAXIV , 353 A (B dok. [AGN Reg. Comptos, Caj. 31, nº 59], 29v A)
    (...)
    Eluira Martiniz de Fazuelo
    (...)

    Zer: Zergaduna
    Non: Aguilar [Kodes]
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • maria fazuelo - (1350) CAR.PNAXIV , 338 B (B dok. [AGN Reg. Comptos, Caj. 31, nº 59], 19v B)
    (...)
    Maria Fazuelo
    (...)

    Zer: Zergaduna
    Non: Aras
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • fazuello - (1350) CAR.PNAXIV , 353 B (B dok. [AGN Reg. Comptos, Caj. 31, nº 59], 29v B)

    Zer: Herria
    Non: Estellerria
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • fazuello - (1350) CAR.PNAXIV , 354 A (B dok. [AGN Reg. Comptos, Caj. 31, nº 59], 29v B)
    (...)
    Pagaron por Aguillar et Fazuello: XXII libras XII d.
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Estellerria
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • fazuello - (1350) CAR.PNAXIV , 353

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • johan de fazuelo - (1350) CAR.PNAXIV , 354 A (B dok. [AGN Reg. Comptos, Caj. 31, nº 59], 30r A)
    (...)
    Johan Martiniz, fijo de Johan de Fazuelo
    (...)

    Zer: Zergadun baten aita
    Non: Torralua [del Río]
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • martin garçia de fazuelo - (1350) CAR.PNAXIV , 330 B (B dok. [AGN Reg. Comptos, Caj. 31, nº 59], 15r A)
    (...)
    Martin Garçia de Fazuelo
    (...)

    Zer: Zergaduna
    Non: Mendauia
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • fazuelo - (1366) CAR.PNAXIV , 649 (D.d dok. [AGN, sign. gb.], II r)
    (...)
    Item jueues seguient en la dicha villa d'Aguillar por razon qui imbiaron por çiertas et singulares personas de Fazuelo, Torralua et Vxanavilla que fuessen pora'l dicho miercoles en la dicha villa d'Aguilar et non vinieron ata el dicho jueues
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • pero martiniz de martin fazuelo - (1366) CAR.PNAXIV , 643 B (D.d dok. [AGN, sign. gb.], 168vB)

    Zer: Zergaduna
    Non: Los Rabales (Viana)
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • fazuelo - (1366) CAR.PNAXIV , 602

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • fazuelo - (1366) CAR.PNAXIV , 602 A (D.d dok. [AGN, sign. gb.], 146v)
    (...)
    Summa: VI fuegos, valen XV florines
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Aguilar (Berrotza)
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • fazuelo - (1431) ID.CCRAGN , N.494, N.627

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • azuelo - (1800 [1967]) NAN.PAPS , LEG.160, CARP.8, F.114 [ID.PDNA, 336. or.]
    (...)
    San Pedro de Val de Cuevas. Situado en el término llamado de Santa Gadea, labrado por varios de Azuelo. // Peraita. También en Santa Gadea, con vestigios de casitales y campos de gente de Azuelo [...] Guaraino. Vestigios de población con campos de los de Bargota. Aunque Santa Gadea, Guarañango y San Pedro de Cuevas caían en la jurisdicción de Viana, según el informante (el escribano Nicolás Echalecu), se han apoderado los de Azuelo de diferentes heredades por la mucha distancia de la misma, sin duda, dando lugar a diferencias
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: ID.PDNA

  • azuelo - (1802) DRAH , I, 142-143
    (...)
    v. del valle de Aguilar, mer. de Estella, . de Calahorra, r. de Navarra, al e. de Aguilar, con 247 habitantes, regidos por un alcalde de nominacion del virey á propuesta de los vecinos. En el apeo de 1366 se llamó Faruelo, la parroquia del título de S. Jorge depende del monasterio de Náxera, y sírvenla dos monges. T.
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: DRAH

  • azuelo - (1829 [1553]) CENS.CAST.XVI , Ap. 166
    (...)
    En el lugar de Azuelo, que es aldea de Aguilar, treinta y seis vecinos
    (...)

    Zer: Herrixka
    Non: Aguilar [gaur bereiz]
    Jatorria: CENS.CAST.XVI

  • azuelo - (1974) LIZ.LUR , 46. or.
    (...)
    Agilar (Arnotegi ote zen?) deritzan harana ez da benetan haran bat, Agilar, Azuelo, Torralba eta Espronzeda Linares hibaiaren harroan baitaude; Desojo, Odron hibaiarenean; Marañon, Cabredo eta Uxanabilla (Genevilla), Ega harroaren Araba aldean; eta Lapoblación-Meano, Arabako Erriojara begira
    (...)

    Zer: Eskualdea, herria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: LIZ.LUR

  • azuelo: azuelo - (1974) TXILL.EHLI , 166 B

    Zer:
    Non:
    Jatorria: TXILL.EHLI

  • azuelo: azuelo (azueloar) - (1978) E.EUS.UD , Euskera, XXIII (1978, 1), 320. or.

    Zer:
    Non:
    Jatorria: E.EUS.UD

  • lurgain (azuelo) - (1978) CFN , --

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • azuelo: azuelo (azueloar) - (1979) E.UDAL , 19

    Zer:
    Non:
    Jatorria: E.UDAL

  • azuelo: (n.t.e.e.c.) - (1990) EUS.NHI , 0430001 P.242

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • azuelo - (1993/10/06) NAO.NA.2000 , 122. zkia., 043
    (...)
    DECRETO FORAL 253/1993, de 6 de septiembre, sobre la composición y denominaciones de la zonificación “Navarra 2000”
    (...)

    Zer:
    Non: Nafarroa
    Jatorria: NAO.NA.2000

  • azuelo - (1994) NA.TM , XXI, 48-49
    (...)
    Aguilar haraneko udala eta hiria, Lizarrako merinerrian. 10,9 kilometro koadroko mugapea du eta Santa Cruz de Campezo (Araba) (N), Torralba del Río (E), Bargota (SE), Aras (S) eta Aguilar de Codés (W) ditu mugakide. Linares errekak, zeinaren ezker bazterrean baitago herria, bi zati egiten du herriko lurra: iparraldekoak Ioar mendiko (1.267 m.) eta Riscorroyoko (1.421 m.) tontor karearrizkoak ditu begirale. Hegoaldean arearri, buztin eta igeltsuzko mendiketatxo baten errenka dago, ur banalerroa dena. Klima eta hazkuntzak mediterraniarrak, artedia, mahatsa eta oliboa, eta submediterraniarra gailurretan. Larreak eta bazkalekuak gailen dira (637 Ha.) soroen gainetik (264 Ha.). Soroek laborea, bazka berdea, mahatsa eta almendra ekartzen ditu. Oihanak artea, haritza eta basaberritzeko pinuak. XIX mendearen erdialdean, "garia, oloa, garagarra, zekalea, dilistak, barbantzuak, barazkariak, patatak, kalamua eta lihoa" ekartzen zituen, eta behi, mando, ardi merinoa eta ahuntz azienda" hazten. Eper ehiza ugaria zen. HISTORIA: "Fazuelo" edo "Fazuello" erdi arotik agertzen da bere San Jorgeko eliza, Santa María de Nájerako monastegiaren mendekoa delarik, Monje beneditarren balderna batek eta haren priore buruzagiak zaindua. Karlos II.ak populazio barreiatua kontzentratzeko politika hasi zuelarik, erregeak agindu zuen Azuelo era "aldea" gisa eratxeki zekiola Aguilarko hiriari (1373), eta bai Karlos III.ak espreski hala konfirmatu eta sendetsi ere neurri hori (1393). Geroztik bategiteak aurrera segitu zuen. Gerrak ekarritako kalteen ordain, eta bere harresiak konpontzeko, Blanka erreginak aldi batez salbuetsi zituen Aguilar eta Fazuelokoak "fossadera" eta koartelak pagatu beharraz (1431), eta Leonor printzesak behinbetirakotu zuen mesede hori " Aldea"-ko eliz eta herri gizonak fonsaderatik libratuaz (1467). Horrela Aguilarri eratxekia egon zelarik, eta herria erregeren manupekoa zelarik, harrigarriak eta susmagarriak dira monjeek omen zituzten zenbait agiri, haien artean bat Teobaldo erregearena, Fazueloko nekazariei, "San Jorgeko monasterioarenak baitira", eman zien "aipatu San Jorgeko hirian bizitzeko eskubidea, inork ezin behartu dituela beste inon finkatzera", ezpada "ordenak hala nahita". Bai hizkuntzak bai edukiak beranduagoko faltsifikazio bat saltzen dute. Aizuna behar zuen, halaber, Vianako Printzearen denboran eman omen zen epai ustezko batek. Naxerako priorea eta Fazueloko bere kontzejukoak alde batetik, eta bestetik Aguilarko alkate, zinegotzi eta kontzejua zebiltzan auzian. Ustezko epaiak baliogabetzen zuen Fazuelotarrak Aguilarko bizilagun egiten duen pribilejioa, eta aitortu egiten zizkion Naxerako monasterioari beretzat eskatzen zituen jurisdikzio eskubide herriaren gainekoak. XVII. mendeaz gero, bederen, Naxerako abadeek epetik epera egiten zizkioten bisita pastoralak beren priorgoari eta, parrokiaren zaindari eta jurisdikzio zibilaren jaun ziren partez, San Jorgeko prioreak, alkatea eta elizako eta Misericordia edo gari gordailuko maiordomoak izendatzen zituen. 1285eko epai baten aginduz, San Jorgeko monasterioak bere zituen Garañango herriko eliza eta lurrak, Azuelotik hego aldera. Hango biztanleak "morroi eta petxapekoak ziren, eta monasterioak jartzen zion apeza eta bertako bazterren iguraia". XVIII. mendearen erdialdean monjeek beretzat nahi zituzten Santa Gadea edo Águeda eta San Martíngo herri hustuetako jabetza ere. Azken horretan 1750ean oraindik "orubeak hor dira eta horma barreiatuak ere bai"; nekazariek hamarrena pagatzen zioten Azueloko elizari hautsiberri edo luberrien aldera. Bi ermita horiez aparte, San Millán, Santa Engracia eta San Simeóngoak ere baziren. Azkenak irauten du. Beneditarrek priorgoa utzi zutelarik XIX. mendeko esklaustrazio eta desamortizazioen ondoren, 1839az geroztik parrokia Calahorrako diozesanoaren agintepera pasatu zen; herria, hiri izenarekin, bere gaineko udal bihurtu zen. San Jorgeko parroki elizak ospea du "Nafarroan diren eliz erromaniko kupuladunetan aberatsena" izateko. Denbora batean erliki altxor bat bazuen, ospatsua, aita Moret analistak goraipatua. Mende bat baino gehiagoan, 1960. urtera arte, 250 biztanlez gora eutsi zion, eta handik hara jende galtzen hasi (57 biztanle 1987an). 1992ko zentsoan 76 biztanle zituen.
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.TM

  • azuelo - (1996) BEL.DEN , 116
    (...)
    Nombre compuesto de haza (del latín fascia) 'porción de tierra labrantía o de sembradura' y un sufijo diminutivo. Comentario lingüístico: La F- que figura en las variantes antiguas se perdió como en otras partes de Castilla, a diferencia de lo ocurrido a partir de la margen oriental del Ega (195). Por otro lado no es normal su género masculino. Menéndez Pidal (196) menciona numerosos nombres de población formados por haza y faza: Hacinas (Burgos), Hazas (Cantabria)... Su relación con la voz facero (197) parece improbable.
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: BEL.DEN

  • azuelo - (1996/05/01) NA.IZ , 043-0000

    Zer: [Udalerria]
    Non: Nafarroa
    Jatorria: NA.IZ

  • azuelo - (1999) NA.IZ , 043-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • azuelo - (2000) EL.BEL.NA.TOP , 59

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EL.BEL.NA.TOP

  • azuelo - (2006) NA.IZ , 043-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • azuelo - (2007) NA.IZ , 043-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • azuelo (azueloar) - (2007/09/20) OB.AG , 1.2
    (...)
    Onomastika batzordeak Vianan izandako bileran onartutako izena
    (...)

    Zer: Udalerria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: OB.AG

  • azuelo - (2008) NA.IZ , 043-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • Azuelo: azueloar - (2009) ARAUA.155 , LIII (2008, 3), 995. or.
    (...)
    Azuelo (euskara); Azuelo (ofiziala). Herritar izena: azueloar. Eskualdea: Aguilar. Merindadea: Lizarra
    (...)

    Zer: Udala
    Non: Nafarroa
    Jatorria: ARAUA.155

  • azuelo - (2009) NA.IZ , 043-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • azuelo - (2011) NA.IZ , 043-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • azuelo - (2012) NA.IZ , 043-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • Azuelo - (2019) NA.TOF , 290700

    Zer: División administrativa
    Non: Azuelo
    Jatorria: NA.TOF

 

  • Azuelo (ofiziala)
  • Azuelo (gaztelania)
UTM:
ETRS89 30T X.553395 Y.4717565
Koordenatuak:
Lon.2º20'52"W - Lat.42º36'34"N

Kartografia:

Egoitza

  • B
  • BIZKAIA
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

  • A
  • ARABA
  • Gaztelako Atea, 54
    01007 GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GIPUZKOA
  • Tolare baserria Almortza bidea, 6
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAFARROA
  • Conde Oliveto, 2. 2. solairua
    31002 IRUÑEA
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

  • I
  • IPAR EUSKAL HERRIA
  • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
    64100 BAIONA
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper