Leku-izenak

Aranaratxe - Lekuak - EODA

Aranaratxe (Udalerria)

Entitatea:
Antolakuntza/Udalerria
Herritarra:
aranaratxear 
Arautzea:
Euskaltzaindiaren araua 
  • aranarax - (1099-1122) LACMAR.CDI1 , N.111

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • arana arayh - (1100) LACMAR.CDI1 , N.111

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • aranarax - (1175) LACMAR.CDI1 , N.188

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • aranarass - (1223) LACMAR.CDI1 , N.330

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • aranaratx en arana - (1268) FEL.CEINA , N.578

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • aranarax - (1280) ZAB.COMPNA , N.669

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • aranarach - (1336) FORPC.CFMNA , N.169

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • aranarach - (1350) CAR.PNAXIV , 366

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • aranarach - (1350) CAR.PNAXIV , 366 A (B dok. [AGN Reg. Comptos, Caj. 31, nº 59], 36r A)

    Zer: Herria
    Non: Estellerria
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • sancho ortiz d'aranarah [sic] - (1366) CAR.PNAXIV , 609 B (D.d dok. [AGN, sign. gb.], 150vB)

    Zer: Zergaduna
    Non: Nafarreria (Lizarra)
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • aranarach (aranarache) - (1534 [1967]) NAN.C , N.530, F.474 [ID.PDNA, 321. or.]
    (...)
    Eulate, Aranarach (Aranarache) y Larraona. Además, el palacio de Gollano
    (...)

    Zer: Biztanledun lekua
    Non: Ameskoagoiena
    Jatorria: ID.PDNA

  • aranarache - (1802) DRAH , I, 86
    (...)
    l. del valle de Amescoa, del 2.º part. de la mer. de Estella, dióc. de Pamplona, r. de Navarra, en sitio no muy desigual, y á corta distancia de dos montes, uno á e. y otro á s. sobre la derecha: los árboles que se crian en ellos son robles. Hay un palacio de cabo de armería, una parroquia, y 3 ermitas á s. o. y n., y 110 personas de vecindario. T.
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: DRAH

  • aranarache - (1829 [1553]) CENS.CAST.XVI , Ap. 169
    (...)
    En el lugar Aranarache treinta y seis vecinos
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Arana [gaur Ameskoagoiena, bereiz]
    Jatorria: CENS.CAST.XVI

  • aranaracx - (1911-1925) ALT.GPVN , II, 547
    (...)
    Nombre antiguo
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • aranaratxe - (1974) LIZ.LUR , 45. or.
    (...)
    Amezkoa Garaia hiru udaletan banatzen da: Aranaratxe, Larraona eta Eulate
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: LIZ.LUR

  • aranarache: aranaratxe - (1974) TXILL.EHLI , 165 B

    Zer:
    Non:
    Jatorria: TXILL.EHLI

  • haranaratxe - (1978) CFN , --

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • aranarache: aranaratxe (aranaratxear) - (1978) E.EUS.UD , Euskera, XXIII (1978, 1), 318. or.

    Zer:
    Non:
    Jatorria: E.EUS.UD

  • aranarache: aranaratxe (aranaratxear) - (1979) E.UDAL , 16

    Zer:
    Non:
    Jatorria: E.UDAL

  • aranarache: aranaratxe - (1990) EUS.NHI , 0210001 P.242

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • aranarache - (1993/10/06) NAO.NA.2000 , 122. zkia., 021
    (...)
    DECRETO FORAL 253/1993, de 6 de septiembre, sobre la composición y denominaciones de la zonificación “Navarra 2000”
    (...)

    Zer:
    Non: Nafarroa
    Jatorria: NAO.NA.2000

  • aranarache / aranatxe - (1994) NA.TM , XXII, 146-147
    (...)
    Garai batean Aranako Lurra eta gaur Ameskoagoien deritzan lurreko herria eta udala da, Lizarrako merinerriko NW.ean. Erdi aroan "Aranarach, Aranaratx, Aranarass, Aranarax" aldakiekin idatzirik ageri da. 785 metroko altueran dago, mugapearen N. muturrean, alboetan Eulate (E) eta Larraona (W) dituela, iparrean Limitazioetako basoa (N) eta hegoan Lokiz mendia dauzkan sakan batean kokatua. 5 kilometro koadroko azalera du. Klima eta landaretza atlantikoak ditu N. eta S.an, eta azpimediterraniarra bi mendien arteko beheragunean. Arboldegiak mugapearen zati haundia hartzen dio herriari (%66,9), 244 hektareako azalera batetik; hurrena heldu dira larreak (134 Ha.) eta hurrenago laborantza lurra (118), zeinean laborea etortzen baita gehienbat (85 ha.) eta patata, bazka berdea eta barazkariak. Partzela kontzentrazioa 1968an egin zen eta 100 ha.ri eragin zion, lehengo 253 partzelak 43tara murriztuz. HISTORIA: Felipe Evreuxkoa, Nafarroako erregeak, baimen eman zuen bertako auzotar nekazariek eskubidea izan zezaten zituzten idien arabera pagatzeko petxa. Araba ondoan muga herria izategatik etengabeko eztabaida eta liskarretan ibiltzen zen Aranako jaunarekin eta beste zenbait noble gaztelarrekin; horregatik Karlos III.ak salbuetsi zituen bertakoak koartelak ordaindu beharretik (1416) (YANGUAS: D.A., III, 215). Aranako ibarretik berezi eta bere gaineko udal gisa eratu zen 1846an. Madozek dioenez (Dic., 416) garai hartan udaletxe gartzeladuna zuen, neska zein mutilentzako eskola, Asuntziongo parroki eliza, San Migelgo ermita herriaren mutur batean, eta San Lorentzokoa, iparraldean, eta errota bat. Ugari zeuden pago, haritz, elorri, urritz eta intxaurrondoak. Herriaren hegoaldean Uiarra ibaia pasatzen zen, Kontrastatik etorri eta Barindanon Urederrari batzen zitzaiona. "Garia, zekalea, garagarra, oloa, zalkea, babak, dilistak, txitxirioak, eruak, patatak, arbiak, baratxuriak, pleta, borraia, letxuga, intxaurra, urrak, sagarrak, udareak, aranak, ardiak eta ahuntzak hazten zituen. Behi, zerri, behor ardi eta ahuntz azienda bazuen. Ehiza ugari zegoen, galeper, oilagor, eper, uso, erbi, orkatz, lepahori eta urtxintxak; otsoak, azeriak, basakatuak, sagarroiak, azkonarrak eta basurdeak. Ikatz egiten aritzen ziren mendietan. Mende honetan bere hartantsu mantendu du populazioa: 1950ean 181 bizilagun zituen eta 1991ean 106.
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.TM

  • aranarache - (1996) BEL.DEN , 77
    (...)
    Probablemente 'Valle Hermoso'. Del vasco haran 'valle, vaguada' y el adjetivo aratz 'bello, bello [sic], limpio'. Comentario lingüístico: De todas formas no es nada claro que sea aratz el segundo miembro del topónimo. Hay otros nombres de población en los que podría figurar la citada voz (110): Eguaras, Arraras, Goldaratz... Los amescoanos, al hablar en euskera, se valieron de las formas Arana(t)z o Arana(t)x como bien explica Patxi Salaberri (111). Este autor prefiere la forma Aranatz ya que [de] ésta se puede derivar de la otra, no siéndolo posible a la inversa. El estudioso amescoano Balbino García de Albizu me ha proporcionado los siguientes datos al respecto: Aranazco muguea (1633); Aranach muga, Aranach bide (1766). Traducciones curiosas y explicaciones populares: Traducciones de este género son 'casa del valle', 'casa del endrinal', 'en el fondo del valle'.
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: BEL.DEN

  • aranarache - (1996/05/01) NA.IZ , 021-0000

    Zer: [Udalerria]
    Non: Nafarroa
    Jatorria: NA.IZ

  • Aranaratxe - (1998/02/06) OB.AG , 1.1
    (...)
    Nafarroako toponimia nagusiaren azterketa egiteko P. Salaberrik paratutako zerrenda aztertzen da, bertan aurreko bilkuretan onartutako aldaketak agertzen direlarik, Batzordeak hala baderitzo hobes ditzan. // Hurrengo hauek erabaki ziren [...] Aranaratxe > Aranaratxe
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: OB.AG

  • aranarache - (1999) NA.IZ , 021-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • aranarache (aranaratxe) - (2000) EL.BEL.NA.TOP , 55

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EL.BEL.NA.TOP

  • aranarache - (2006) NA.IZ , 021-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • aranarache - (2007) NA.IZ , 021-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • aranaratxe (aranaratxear) - (2007/06/15) OB.AG , 1.2
    (...)
    Onomastika batzordeak Argantzunen izandako bileran onartutako izena
    (...)

    Zer: Udalerria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: OB.AG

  • aranarache - (2008) NA.IZ , 021-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • aranarache - (2009) NA.IZ , 021-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • Aranaratxe: aranaratxear - (2009) ARAUA.155 , LIII (2008, 3), 994. or.
    (...)
    Aranaratxe (euskara); Aranarache <> Aranaratxe (ofiziala). Herritar izena: aranaratxear. Eskualdea: Ameskoa ibarrak. Merindadea: Lizarra. Oharrak: Nafarroako Gobernuak 2009-01-19an Aranarache udalerriaren izen ofiziala Aranarache <> Aranaratxe izatea erabaki zuen.
    (...)

    Zer: Udala
    Non: Nafarroa
    Jatorria: ARAUA.155

  • aranarache <> aranaratxe - (2009/03/04) NAO , 27. zkia., 2696. or.
    (...)
    ERABAKIA, Nafarroako Gobernuak 2009ko urtarrilaren 19an hartua, Antzin, Antsoain, Aranaratxe, Aiegi, Zirauki, Eneritz, Gesalatz, Itza, Leotz, Lizoain, Erriberri, Oloritz, Orotz-Betelu, Azkoien, Jaitz eta Zabaltzako udalen eta Getze Ibargoiti eta Undioko kontzejuen izen ofizialak zehazten dituena. Nafarroako Toki Administrazioari buruzko uztailaren 2ko 6/1990 Foru Legearen 21.2 artikuluak ezartzen du udalen izenetan euskara nola erabili zehazteko Euskarari buruzko abenduaren 15eko 18/1986 Foru Legean xedatutakoari jarraituko zaiola. Euskarari buruzko Foru Legearen 8. artikuluak xedatzen du Foru Komunitateko toponimoek gaztelaniaz eta euskaraz izanen dutela izen ofiziala, artikulu horretan berean adierazitako arauei jarraituz eta foru legean ezarritako eremuen arabera. Eta 2. idatz-zatiak aipatzen du Nafarroako Gobernuari dagokiola toponimo horiek zehaztea, aldez aurretik Euskaltzaindiaren txostena ikusita, eta horren berri Nafarroako Parlamentuari eman beharko zaiola. Nafarroako Gobernuak, zenbait foru dekreturen bidez, eremu euskalduneko herrien eta eremu mistoko eta ez-euskalduneko batzuen izen ofizialak zehaztu ditu. Horretaz gain, irailaren 12ko 270/1991 Foru Dekretuaren bidez, Euskarari buruzko Foru Legearen babesean onetsitako izen ofizialen erabilera arautu zuen. Antzin, Antsoain, Aranaratxe, Aiegi, Zirauki, Eneritz, Gesalatz, Itza, Leotz, Lizoain, Erriberri, Oloritz, Orotz-Betelu, Azkoien, Jaitz eta Zabaltzako udalek eta Getze Ibargoiti eta Undioko kontzejuek eskaera egin baitute, eta Euskaltzaindiaren eta Euskararen Nafar Kontseiluaren aginduzko txostenak jaso baitira, bidezkoa da herri horien izen ofizialak finkatzea, Euskarari buruzko Foru Legearen 8.3 artikuluan adierazten diren ondorioetarako. Horrenbestez, Nafarroako Gobernuak, Hezkuntzako kontseilariak proposaturik, ERABAKI DU: 1. Hemen ematen diren izen hauek ofizialak dira eta legezkoak izanen dira ondorio guztietarako: ANTZIN Gaztelaniaz: Ancín. Euskaraz: Antzin. ANTSOAIN Gaztelaniaz: Ansoáin. Euskaraz: Antsoain. ARANARATXE Gaztelaniaz: Aranarache. Euskaraz: Aranaratxe. AIEGI Gaztelaniaz: Ayegui. Euskaraz: Aiegi. ZIRAUKI Gaztelaniaz: Cirauqui. Euskaraz: Zirauki. ENERITZ Gaztelaniaz: Enériz. Euskaraz: Eneritz. GESALATZ Gaztelaniaz: Guesálaz. Euskaraz: Gesalatz. ITZA Gaztelaniaz: Iza. Euskaraz: Itza. LEOTZ Gaztelaniaz: Leoz. Euskaraz: Leotz. LIZOAIN Gaztelaniaz: Lizoáin. Euskaraz: Lizoain. ERRIBERRI Gaztelaniaz: Olite. Euskaraz: Erriberri. OLORITZ Gaztelaniaz: Olóriz. Euskaraz: Oloritz. OROTZ-BETELU Gaztelaniaz: Oroz-Betelu. Euskaraz: Orotz-Betelu. AZKOIEN Gaztelaniaz: Peralta. Euskaraz: Azkoien. JAITZ Gaztelaniaz: Salinas de Oro. Euskaraz: Jaitz. ZABALTZA Gaztelaniaz: Zabalza. Euskaraz: Zabaltza. GETZE-IBARGOITI Gaztelaniaz: Salinas de Ibargoiti. Euskaraz: Getze Ibargoiti. UNDIO Gaztelaniaz: Undiano. Euskaraz: Undio. 2. Erabaki hau Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratzea. 3. Erabaki honek Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratu eta biharamunean hartuko du indarra. 4. Nafarroako Parlamentuari erabaki honen berri ematea. Iruñean, 2009ko urtarrilaren 19an.−Erakundeekiko Harremanetarako kontseilari eta Gobernuaren eleduna, Nafarroako Gobernuko idazkariaren ordez, Alberto Catalán Higueras. F0900968
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NAO

  • aranarache <> aranaratxe - (2011) NA.IZ , 021-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • aranarache <> aranaratxe - (2012) NA.IZ , 021-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • Aranarache / Aranaratxe - (2019) NA.TOF , 347358

    Zer: División administrativa
    Non: Aranarache / Aranaratxe
    Jatorria: NA.TOF

 

  • Aranarache / Aranaratxe (ofiziala)
  • Aranarache (gaztelania)
UTM:
ETRS89 30T X.562613 Y.4735203
Koordenatuak:
Lon.2º13'59"W - Lat.42º46'4"N

Kartografia:

Egoitza

  • B
  • BIZKAIA
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

  • A
  • ARABA
  • Gaztelako Atea, 54
    01007 GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GIPUZKOA
  • Tolare baserria Almortza bidea, 6
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAFARROA
  • Conde Oliveto, 2. 2. solairua
    31002 IRUÑEA
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

  • I
  • IPAR EUSKAL HERRIA
  • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
    64100 BAIONA
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper