Leku-izenak

Itsasu - Lekuak - EODA

Itsasu (Udalerria)

Entitatea:
Antolakuntza/Udalerria
Herritarra:
itsasuar 
Arautzea:
Euskaltzaindiaren araua 
Kokalekuak:
  • le saca parrochia de_ - (1249 [1966, 2011]) NAN.C , 194 [IKER.27, 42. or. (Itxassou)]
    (...)
    le saca parrochia de_, 1249 (Archiv-Nav.194) [L’identité de Lesaca avec Itxassou est attestée par les deux maisons de Larrondoa et Zabaloa]
    (...)

    Zer: Herriak (Itsasu, Lesaka)
    Non: Lapurdi, Nafarroa
    Jatorria: IKER.27

  • itsasuko - (1627) EZ.Man1 , 2
    (...)
    *P *GUILLENTENA *Itsasuko Erretorak
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: OEH.ONOM

  • itsatsura - (1712) ES.EHast , 161
    (...)
    Hirurgarrena deitzen da *Errobi, edo *Nivi, zeina jausten baita *Izturiztik *Itsatsura, handik *Kanbora, eta *Uztaritza, eta azkenean *Bajonara
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: OEH.ONOM

  • itsatsura - (1712) ES.OVASC , 79
    (...)
    Itxassou. Itsatsura, 'a Itxassou'
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: AG.M.FPTPF

  • itsatsun - (1853) Hb.Esk , 153
    (...)
    *Lohigaraiko seme bi aphez badire, Arima ederrenak dohatuak dire; *Itsatsun bikario *Dirasse *Burgiko; *Larrouy bazitzaion nausitzen kantuko, Lehenak galdu boza dio harrapatu, Elizetan bazterrak hautsi nahi ditu
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: OEH.ONOM

  • itsatsuko - (1853) Hb.Esk , 140
    (...)
    Higan gaiten aphurbat mendi alderdirat, *Itsatsuko yendeaz zerbeit erraterat
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: OEH.ONOM

  • itsatsu - (1853) Hb.Esk , 140
    (...)
    *Itsatsu ez da arras itsaso bezala, Bainan itxura badu delakotz itzala
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: OEH.ONOM

  • itsatsuk - (1853) Hb.Esk , 141
    (...)
    *Itsatsuk ikusi du bere haurretarik Oin erretzerat uzten, erran gabetarik Non ziren terrorean baso sakratuak, Fededunen arthekin, lurpez gordetuak: Gurutze, khalitz eta iguzki saindua, Urrezko trinitate dohain izatua, Herritarrek dituzte handizki prezatzen; Hoikien beiratzeko martira egin zen
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: OEH.ONOM

  • ilsasu [sic] - (1856) TL.EF.TR.MUG , 37-38. or. [M.76]
    (...)
    A distancia de 108 metros en Gorospilco-Iepoa o puerto de Gorospil, por otro nombre Gorospilco-mugacoa, porque dos metros más allá hay una muga antigua que es una losa ancha señalada con las letras BB grabadas hacia la parte de España, y las Ez e I por la de Francia, iniciales de Baztán, Ezpeleta e Ilsasu [sic].
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Lapurdi
    Jatorria: VIGSA.MUG

  • itsatsou - (1863) RAY.DTBP , 84b
    (...)
    ITSATSOU, con. d'Espelette. - Sanctus Fructuosus d'Itsatzou, 1685 (collations du dioc. de Bayonne). - Union, 1793
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Lapurdi
    Jatorria: RAY.DTBP

  • itsatsou - (1863) RAY.DTBP , introduction XV
    (...)
    4º CANTON D'ESPELETTE. // (7 communes, 8,677 habitants.) // Ainhoue, Cambo, Espelette, Itsatsou, Louhossoa, Sare, Souraïde
    (...)

    Zer: Udalerria
    Non: Lapurdi
    Jatorria: RAY.DTBP

  • itxasu'n - (1926) ETX.EEI , Euskera III-IV (1926), 94, 110. or.
    (...)
    Ituŕtxoko (Lapuŕdi'ko Itxasu'n...) 94. or.; Laŕondo (Itxasu'n, Ahatsa'n...) 110. or.
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Lapurdi
    Jatorria: ETX.EEI

  • itsaso > itxaso, itxasu - (1959 [1968]) LMEND.XAB , Euskera, XIII (1968), 74. or.
    (...)
    Téngase también en cuenta la propensión que ha habido de pasar del sonido tz a tx (ch), en Vizcaya de aitz, peña, atxa, la peña; de areitz, roble, aretxa, el roble, fenómenos [sic] que también se nota en muchas palabras en las que también la ts se ha cambiando frecuentemente en tx (ch), y así de itsaso, mar, itxaso; de itsusi, feo, itxusi; de atso, vieja, mujer de edad, atxo; de itsu, ciego, itxu; de itsasi, adherirse, itxasi; de Itsaso, villas en Guipúzcoa, Navarra y Laburdi, retamal, Itxaso, Itxasu; de Itsasondo, villa de Guipúzcoa, Itxasondo.
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Gipuzkoa, Nafarroa, Lapurdi
    Jatorria: LMEND.XAB

  • itxassou: itsasu, itsasuiar - (1966) DASS.HHIE , 4. or.

    Zer: Herria
    Non: Lapurdi
    Jatorria: DASS.HHIE

  • itsasu (itxassou) - (1966) AZK.EDIAL , 38 C
    (...)
    Dialecto bajo navarro
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: AZK.EDIAL

  • itxassou (itsasu) - (1966 [2011]) IKER.27 , 42. or. (izenburua)

    Zer: Herria
    Non: Lapurdi
    Jatorria: IKER.27

  • itxassou: itsasu - (1974) TXILL.EHLI , 172 A

    Zer:
    Non:
    Jatorria: TXILL.EHLI

  • itsasu - (1974) LIZ.LUR , 56, 58. or.
    (...)
    Ezpeletako kantonamendua, Ainhoa, Kanbo, Ezpeleta, Itsasu, Luhoso [sic], Sara eta Zuraide herriek egiten duten eskualdea da [...] 1963ko Apirilaren 15ean Lapurdiko Itsasun eskatu zen euskal departamendu bat, Frantziako Errepublikaren legedi barnean, lehen urrats bezala
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Lapurdi
    Jatorria: LIZ.LUR

  • itxassou: itsasu (itsasuiar) - (1978) E.EUS.UD , Euskera, XXIII (1978, 1), 325. or.

    Zer:
    Non:
    Jatorria: E.EUS.UD

  • itxassou: itsasu (itsasuiar) - (1979) E.UDAL , 32

    Zer:
    Non:
    Jatorria: E.UDAL

  • itxassou, itsasu - (2000) ORP.MAISMED , V. kap., 226. or.
    (...)
    Itxassou, en basque Itsasu
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Lapurdi
    Jatorria: ORP.MAISMED

  • Itsasu: itsasuar - (2000) ARAUA.108 , Euskera, XLV (2000, 3), 945. or.
    (...)
    Itsasu (euskara); Itxassou (ofiziala). Herritar izena: itsasuar
    (...)

    Zer: Udala
    Non: Lapurdi
    Jatorria: ARAUA.108

  • Itsasu: itsasuiar - (2000) ARAUZ.108 , Euskera, XLV (2000, 1), 268. or.
    (...)
    Itsasu (euskara); Itxassou (ofiziala). Herritar izena: itsasuiar
    (...)

    Zer: Udala
    Non: Lapurdi
    Jatorria: ARAUZ.108

  • le saca - (2000 [1249]) ORP.MAISMED , I. kap., 25. or. [Enquête]
    (...)
    A Itxassou, dit “paroisse de Le Saca” (le nom Ytssassu est cité à la même époque dans les comptes navarrais de 1264): Larrando, Savaloa pour Larrondo et Zabalo
    (...)

    Zer: Eliza, herria [Itsasu]
    Non: Lapurdi
    Jatorria: ORP.MAISMED

  • ytsassu - (2000 [1264]) ORP.MAISMED , I. kap., 25. or. [Comptos]
    (...)
    A Itxassou, dit “paroisse de Le Saca” (le nom Ytssassu est cité à la même époque dans les comptes navarrais de 1264): Larrando, Savaloa pour Larrondo et Zabalo
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Lapurdi
    Jatorria: ORP.MAISMED

  • ytssassu - (2000 [1264]) ORP.MAISMED , III. kap., 122. or.
    (...)
    jats et isats (tenu parfois pour la forme ancienne du premier) “genêt”, en plus des fréquentatifs nommant les villages de Jaxu en Basse-Navarre (1344 jadssu), de Jatxou (1253 jathsu) et Itxassou (1264 ytssassu) en Labourd, font plusieurs domonymes: en Baïgorry à Saint- Etienne (quartier de l’église) 1350 jatsalde et à Occos 1350 jatsalaya, à Sare 1505 isatz-garate ; le village de Gestas en Soule mais en territoire romanisé est toujours cité par son nom roman 1130 giestars “genestière” bien qu’une bonne part de sa domonymie soit encore basque à la fin du XIVe siècle
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Lapurdi
    Jatorria: ORP.MAISMED

  • itxassou - (2004) MOR.NLPBG , 111. or.
    (...)
    Genêt // En basque le genêt se dit jats ou itsas, isats, cette seconde forme permettant d'expliquer Itxassou (64) avec le suffixe -tsu indiquant l'abondance, soit "(lieu) où le genêt abonde"
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Lapurdi
    Jatorria: MOR.NLPBG

  • itsasu - (2005) SAL.OSTN , 111
    (...)
    Nombres con final -so, -xo. Son los siguientes: Alkasoaldea, Areso, Artaxo, Eltso, Eraso, Iriso (se documenta Yruysso, Irasso, Iruxo, Yrisso e Hirihuso. Basándose en esta última forma Irigoien [1992: 222], con dudas, considera que el primer elemento puede ser hiri y el segundo estar relacionado con auzo 'barrio, vecino'), Iruxo / Irujo, Itsaso (< itsas, itsa(t)s 'retama'). Según Mitxelena (AV 545) está claro que en aquí el sufijo procede de -tsu, -zu; tenemos Itsasu en Lapurdi / Labort.
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.OSTN

  • itsasu - (2005) SAL.OSTN , 118
    (...)
    Nombres que hacen referencia a la situación de la localidad o son descriptivos (...) Entre los relacionados con la fitonimia ya hemos hablado de los que presentan algún tipo de sufijo; entre los que no llevan afijo tenemos Abaigar de (h)abe + igar 'árbol seco' (Mitxelena, 1969: 17), Beramendi (de berar 'hierba' y mendi 'monte de hierba', AV, 149), Itsasperri derivado como Itsaso (Itsaso también en Gipuzkoa, Itsasu en Labort; en esta última región existe también Jatsu, nombre que se repite en Garazi) de isats, itsas 'escobizo'. Lizarra, nombre antiguo y también actual de Estella, que como dice Mitxelena (1969: 22-23) es en la documentación Lizarrara, con base lizar 'fresno', presente también en Lizarraga (cf, Lizartza en Gipuzkoa). Según el lingüista guipuzcoano el paso Lizarrara > Lizarra podría ser un hecho meramente fonético, aunque no da más explicaciones; sobre este nombre véanse los trabajos de R. Zierbide (1988) y de Jimeno Jurío (1988). También Sarasa, Sarasate y Sarasibar parecen estar basados en nombres de árbol; Belasko (1999: 414) considera que Urra es 'el avellano' (cf. Urrotz, Urritza).
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.OSTN

  • itxassou: itsasu - (2010) ORP.NTB , § 47, 28. or.
    (...)
    Itxassou, Itsasu (le saca 1249, ytssassu 1264, itsatzou 1695) // La paroisse est parfois nommée anciennement (39 [GOYHENECHE., E., op. cit. [Le Pays Basque] p. 612]) le saca qui doit être une romanisation (séparation de l’article), peut-être par confusion avec Lesaca (1366) en Navarre, du locatif latsaga “lieu de cours d’eau”, puisque le nom latsa “le cours d’eau” est exactement reproduit en orthographe ancienne gardée par le nom officiel, comme par celui d’Itxassou, dans le nom de la source et du ruisseau de “Laxia”, entre les deux sommets de l’Artzamendi (826 mètres), qui n’est pas une “montagne de l’ours”, comme on pourrait le penser naïvement ou mythiquement, mais selon une graphie de 1632 artzar des maisons voisines, “(mont) des vielles pierres” (éboulis de rocs), et du Mondarrain (749 mètres), toponyme latino-roman issu de monte ferrandum (1249) “mont ferreux”, où se tenait la forteresse frontalière des rois de Navarre, soit dénomination de type féodal créée avec le fort, soit référence à d’anciennes extractions minières. Le nom d’Itxassou, prononcé en basque moderne avec unification des sifflantes “Itsasu”, était plus anciennement, comme l’atteste encore une graphie de 1695, itsas-tzu, dérivé de sens fréquentatif de itsas variante ou peut-être forme plus ancienne de jats qui a laissé d’autres toponymes (Issasartea, Issasgutia sont cités en Navarre au XIIe siècle), et le toponyme lui-même est de ce fait synonyme de Jatxou, Jaxu: “où le genêt abonde”
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Lapurdi
    Jatorria: ORP.NTB

  • itxassou - (2017) INSEE.64.17 , 1.03.279, 9. or.
    (...)
    Arrondissement: 1 / Canton: 03 / Commune: 279 / Communes: Itxassou / Population totale: 2124 / Population municipale: 2059 / Population comptée à part: 65
    (...)

    Zer: Udalerria
    Non: Pirinio Atlantikoak
    Jatorria: INSEE.64.17

  • Itxassou (ofiziala)
  • Itxassou (frantsesa)
UTM:
ETRS89 30T X.629527 Y.4796677
Koordenatuak:
Lon.1º24'5"W - Lat.43º18'46"N

Kartografia:

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper