Leku-izenak

Orisoain - Lekuak - EODA

Orisoain (Udalerria)

Entitatea:
Antolakuntza/Udalerria
Herritarra:
orisoaindar 
Arautzea:
Euskaltzaindiaren araua 
Non: Orbaibar
  • orissoin, fortuin de - (1198) LACMAR.CDI1 , N.223

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • orissoain, orissoayn - (1268) FEL.CEINA , N.193

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • orissoayn - (1366) CAR.PNAXIV , 495 B (D.b dok. [AGN, sign. gb.], 55r A)
    (...)
    ORISSOAYN [...] Summa: VI fuegos [fidalgos]
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • orissoayn - (1366) CAR.PNAXIV , 497 A, oharra (D.b dok. [AGN, sign. gb.], 55r A, errepika)
    (...)
    ORISSOAYN también aparece repetido dos vecez
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • orissoain, orissoayn - (1366) CAR.PNAXIV , 456, 495

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • orissoayn - (1366) CAR.PNAXIV , 456 B (D.b dok. [AGN, sign. gb.], 20r A)
    (...)
    ORISSOAYN [...] Summa: V fuegos
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • oriziain (orisoain) - (1366) CB.MAT , III-3, P.79
    (...)
    Apeo de 1366, que se copia en el citado Diccionario de la Academia de la Historia
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: CB.MAT

  • orisuain (oricin) - (1366) CB.MAT , III-3, P.79
    (...)
    Apeo de 1366, que se copia en el citado Diccionario de la Academia de la Historia
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: CB.MAT

  • orísoain - (1534 [1967]) NAN.C , N.530, F.543 [ID.PDNA, 324. or.]
    (...)
    Barásoain, Garínoain, Pueyo, Benegorri, Bézquiz, Sansoáin, Amatriain, Maquirriain, Olleta, Sansomain, Orísoain, Artariain, Munarrizqueta, Iracheta, Iriberri, Leoz, Lepuzáin, Solchaga, Olóriz, Oricin, Echagüe, Unzué y Mendívil
    (...)

    Zer: Biztanledun lekua
    Non: Orbaibar
    Jatorria: ID.PDNA

  • orissoayn - (1587) LEK.ENAV , 133 B
    (...)
    Obispado de Pamplona [pueblos] bascongados.
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: LEK.ENAV

  • orisoayn - (1591) ROJ.CSOBP , F.160V

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • orisoáin - (1800 [1967]) NAN.PAPS , LEG.160, CARP.8, F.134 [ID.PDNA, 338. or.]
    (...)
    Gandiriáin (aparece escrito Gandiáin en 1534). En jurisdicción de El Pueyo, Orisoáin y Garínoain, gozando sus yerbas los tres lugares
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Orbaibar
    Jatorria: ID.PDNA

  • orisoain - (1802) DRAH , II, 211
    (...)
    l. del valle de Orba, de la mer. de Olite, arcip. de Orba, ob. de Pamplona, r. de Navarra. Su situacion es en una llanura y confronta por n con Lepuzain y Solchaga, por e. con Artarlain, por s. con Bezquiz y Amatriain, por o. con Garinoain, que es el mas distante y está á una legua. A la parte del n. pasa el río que nace en los montes de Leoz y Uzquita , y con sus aguas muele un molino harinero. Tiene un monte robledal y otro encinal; una iglesia dedicada á S. Martín obispo, servida por un vicario que presenta el comendador de S. Juan, á cuya encomienda pertenece la abadía. Hay ademas 2 ermitas de la advocacion de nuestra Señora de los Remedios y de santa Águeda, un palacio de cabo de armería, 41 casas y 238 personas sujetas á la jurisdiccion del alcalde del mercado de Pamplona,que dista 4 leguas y media. Los frutos que se cogen son trigo hasta unos 2260 robos, 470 de cebada, 900 de avena, 1500 cántaros de vino y alguna porcion de aceyte. A.
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: DRAH

  • orisoain - (1829 [1587]) CENS.CAST.XVI , Ap. 310b
    (...)
    Orisoain / [VECINOS:] 20 / [PILAS:] 1
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Orbaibar [gaur bereiz]
    Jatorria: CENS.CAST.XVI

  • orisoain 'de oriso(n) ibérico' - (1945) CB.MAT , III-2, P.75
    (...)
    Lugar con ayuntamiento del valle de Orba [...] Oriso(n) es nombre que parece ibérico. Diodoro lo da como propio de un rey de los oretanos (Orisses)
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: CB.MAT

  • orisoain - (1945) CB.MAT , III-3, P.78

    Zer:
    Non:
    Jatorria: CB.MAT

  • oricin, orisuain - (1945) CB.MAT , IV-1, P.84

    Zer:
    Non:
    Jatorria: CB.MAT

  • orisoain - (1974) LIZ.LUR , 47. or.
    (...)
    Orba harana izango da "erriberatasun natural" batean parterik hartzen ez duena; Alaitz mendikatearen magalean, 23 herrixka ditu 8 udal hauetan elkarturik: Barasoain, Garinoain, Leotz, Oloritz, Untzue, Orisoain, Sansoain, eta Pueyo. Mendi hotza eta lur gogorra, laborantza herriak; gainbehera doa Orba haran hau. Sansoaingo herriak 5 bizilagun bakarrik ditu, eta haran guztiak 2.041,207 km2-tan
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Orbaibar
    Jatorria: LIZ.LUR

  • orisoain: orisoain - (1974) TXILL.EHLI , 175 B

    Zer:
    Non:
    Jatorria: TXILL.EHLI

  • orisoain: orisoain (orisoaindar) - (1978) E.EUS.UD , Euskera, XXIII (1978, 1), 330. or.

    Zer:
    Non:
    Jatorria: E.EUS.UD

  • oritsohain - (1978) CFN , --

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • orisoain: orisoain (orisoaindar) - (1979) E.UDAL , 41

    Zer:
    Non:
    Jatorria: E.UDAL

  • orisoain: orisoain - (1990) EUS.NHI , 1970001 P.241

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • orísoain - (1993/10/06) NAO.NA.2000 , 122. zkia., 197
    (...)
    DECRETO FORAL 253/1993, de 6 de septiembre, sobre la composición y denominaciones de la zonificación “Navarra 2000”
    (...)

    Zer:
    Non: Nafarroa
    Jatorria: NAO.NA.2000

  • orísoain - (1996) BEL.DEN , 337
    (...)
    Probablemente 'lugar propiedad de una persona llamada *0riso-'. De *0riso- + -ain, siendo el primer elemento un nombre de persona no identificado y el segundo un sufijo que indica propiedad. Ver en apéndice -ain [Sufijo que aparece en los nombres de población navarros. Aunque sobre su origen no existe unanimidad se acepta que sufija antropónimos (nombres de persona), tanto indígenas como de origen latino. Julio Caro Baroja (943) defendió la relación de -áin con los abundantes nombres de población franceses acabados en -ain o -an, y propuso que todos ellos descendían del sufijo latino -anus. Este sufijo fue utilizado por los romanos para dar nombre a sus fundi o villas, precedido por el nombre del dueño primitivo de la propiedad. El sufijo habría estado vigente desde las postrimerías de la Antigüedad hasta la primera Edad Media. Luis Michelena (944) sostiene la teoría de Julio Caro Baroja precisando que -áin debe derivarse de -ani (genitivo de -anus). Este autor, sin embargo, plantea un serio inconveniente de carácter fonético: el sufijo vasco -ani da -ai en navarra (artzai < ardi + *zani 'pastor') mientras que en nindún nombre de población el sufijo latino -ani pierde la -n-. Finalmente Michelena no descarta la teoría que defiende un origen no latino para el sufijo que nos ocupa (945). Por otro lado Alfonso Irigoyen (946) no cree necesario recurrir al genitivo latino para explicar nuestro sufijo recordando que en la antroponimia griega y latina eran comunes los nombres que poseían una variante -ano y otra -ani. Según este lingüista el sufijo todavía estaba en vigor en la Edad Media. No son acertadas las teorías que defienden la relación sistemática de -áin con la posposición vasca gain 'alto', salvo en contados casos probados, y con el genitivo vasco -aren (443. orr.)]. Comentario lingüístico: Julio Caro Baroja (738) relaciona el nombre de la localidad con Oriso(n) nombre de persona que al citado autor le parece ibérico. Además cita a Diodoro quien lo daba como nombre de un rey de los orestanos 'orisses'. Traducciones curiosas y explicaciones populares: A. Campión relacionó el nombre de este despoblado con vasco (h)ori 'amarillo'. Traducciones de este tipo son: 'mirador alto amarillo', 'lugar de avenas', 'sitio de cabras montesas en lo alto'.
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: BEL.DEN

  • orísoain - (1996/05/01) NA.IZ , 197-0000

    Zer: [Udalerria]
    Non: Nafarroa
    Jatorria: NA.IZ

  • orísoain - (1997) NA.TM , XXXIX, 193-194
    (...)
    Orbaibarko herria eta udala, Erriberriko merinerrian. Leozaranako Zendeako kontzejua izan zen, eta gero, ibarraren antolamendu administratiboa aldatu zenean, udal burujabea osatu zuen (1846). Udal mugapeak 7,1 kilometro karratuko azalera du eta mugakideak, ordea, Oloritz (IM), Leotz (IE, E eta H) eta Garinoain (M). Gorunerik altuena San Pelayo basilika dagoen mendian du (958 m.), Amatriain eta Artariaineko mugan. Leotz eta Ugarkazarko errekek eskualdea zeharkatzen dute IEtik HMra, azken hori San Pelayo edo San Pelayko mendiaren mendebal mazelean hasten da. Meditarraniar tankerako klima du, arte eta erkametzezko landaretzarekin. Bertako alderik hoberen eta erabilgarriena luberritua dago (356 Ha), eta bertan laboreak (204 Ha) eta beste espezie batzuk lantzen dira; etze-larreek 200 Ha osatzen dute eta arboladiek 123. Mahastiak eta laborantzako abereak (behiak, zaldiak, astoak eta mandoak) desagertu egin dira. HISTORIA: Murugainen, errepidearen Iparraldera, Lepuzaineko mugaren ondoan, badago babeserako eraketa duen herriska bat, Burdin Aro zeramika duena. San Joan Jerusalemgoaren ordenak, Leatxeko Komendadorearen bitartez, San Martingo parrokiaren nagusia izan zenak, bikarioa izendatzeko eskubidea zuen. Parrokiako tenplua XII. mendeko herrietako arte erromanikoaren adibide ederra da, gorputz errektangularraz eta zilindroerdi formako burualdeaz osatutako kripta txikia duena, sarbidea nabetik duela. Elizaren portada, absidearen harburuak, pilareak eta barneko zutabeen kapitelak dekoratuak daude landare, munstro eta giza irudiekin, franko baldarki eginak. XVI. mendearen erdialdean, juraduek eta auzoek kontzejuak egiten zituzten parrokiako elizako “cimiterioan” edo “Cuasti eguia” izeneko muino edo aldapan. 1611ko ekainaren 29an, zegozkien auzoei ordezkatuz, bertako eta Amatrian eta Artariaingo juraduak bildu ziren Orisoainen, hiruek erabakitako lekuan “San Juan eta San Paulo ermita eraikitzeko, aurreko ermitaren santu titularren izenak gordeaz. Hiru herriak izanen ziren nagusi, eskubide berberekin, eta konpromisoa hartu zuten eraikitzeko behar zen fustajea paratzeko. Prozesioei buruzko ordenantzak erantsi zizkioten erabakiari (Pr Bar C.3bis, 26 zk.). Ermita hiru herrien arteko mugak elkartzen diren mendiaren tontorrean berreraiki zen. Gero titularraz aldatu zen eta San Pelay edo Pelayo izena hartu. Ermitaua bazuen 1625ean. Orbaibar behatzeko balkoi egokia da. Gaur egun urtero erromesaldia egiten segitzen dute. Udal mugapearen barruan baziren beste hiru ermita: San Agustin, herriaren hegomendebaldean, Gandiriaindik Garinoainera doan bidearen ondoan; 1801ean, Igual de Soria apezpikuak aginduta, bota egin zuten eta haren materialak Santa Agedakoan eta Erremedioetakoan erabili. XIX. mendearen erdialderako, Santa Aguedakoa (“Santagueda” 1605ean), herriaren hegoaldean, Benegorriko bidearen ondoan zegoena, desagertu egin zen. Erremedioetako Andre Maria gelditzen da bakarrik, Leotz eta Orisoainera doazen errepideen bidegurutzean, ibaiaren eta antzinako irin-errotaren ondoan. Bizilagunen kopurua, 1860an 266koa, mende honetan 230 (1900an) eta 73en (1980) artekoa izan da. 1992ko zentsuaren arabera, 103 biztanle ditu.
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.TM

  • orísoain - (1999) NA.IZ , 197-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • orísoain (orisoain) - (2000) EL.BEL.NA.TOP , 78

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EL.BEL.NA.TOP

  • orísoain - (2006) NA.IZ , 197-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • orísoain - (2007) NA.IZ , 197-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • orisoain (orisoaindar) - (2007/10/19) OB.AG , 2.2.
    (...)
    Onomastika batzordeak Altsasun izandako bileran onartutako izena
    (...)

    Zer: Udalerria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: OB.AG

  • orísoain - (2008) NA.IZ , 197-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • orisoain (orisoaindar) - (2009) ARAUA.155 , LIII (2008, 3), 1000. or.

    Zer:
    Non:
    Jatorria: ARAUA.155

  • orísoain - (2009) NA.IZ , 197-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • orísoain - (2011) NA.IZ , 197-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • orísoain - (2012) NA.IZ , 197-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

 

  • Orísoain (ofiziala)
  • Orísoain (gaztelania)
UTM:
ETRS89 30T X.615134 Y.4717061
Koordenatuak:
Lon.1º35'43"W - Lat.42º35'54"N

Kartografia:

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper