Leku-izenak

Murchante - Lekuak - EODA

Murchante (Udalerria)

Entitatea:
Antolakuntza/Udalerria
Herritarra:
murchantear 
Arautzea:
Euskaltzaindiaren araua 
  • murchant - (1268) FEL.CEINA , N.1050, N.1057

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • murchant - (1366) CAR.PNAXIV , 417, 420, 428

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • murchant - (1366) CAR.PNAXIV , 428 B (D.a dok. [AGN, sign. gb.], 12vA)
    (...)
    FIDALGOS DE MURCHANT
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • murchant - (1366) CAR.PNAXIV , 417 (D.a dok. [AGN, sign. gb.], 4v)
    (...)
    Item de los moros de la villa de Murchant es assaber de X fuegos podientes vno con otro a II florines et medio, segunt pareçe por el rolde por eillos rendido valen XXV florines
    (...)

    Zer: Hiria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • miguel garcia burchant - (1366) CAR.PNAXIV , 551 A (D.c dok. [AGN, sign. gb.], 107r A)

    Zer: Zergaduna
    Non: Etxarri Aranatz
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • murchant - (1366) CAR.PNAXIV , 420 (D.a dok. [AGN, sign. gb.], 6v)
    (...)
    Item de los fijosdalgo de la villa de Murchant es assaber de II fuegos vno con otro a II florines et medio, segunt pareçe por el rolde por los dichos comisarios rendido valen V florines
    (...)

    Zer: Hiria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: CAR.PNAXIV

  • murchant - (1366/03/08 [1890]) BRUT.CN , CLXIV. dok., 147. or. [Tiroir 21, nº 91]
    (...)
    avian tomado otros por fuerça Cascant, Ablitas, Murchant, Montagut et todos los otros logares de la Alvala, salvando Coreylla, los quoales son gastados et estruytos a perpetuo
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: BRUT.CN

  • murchante - (1534 [1967]) NAN.C , N.530, F.359 [ID.PDNA, 321. or.]
    (...)
    Cascante, Barillas, Ablitas, Pédriz, Urzante, Monteagudo, Tulebras, Fitero, Cintruénigo, Corella, Tudela, Cabanillas, Fustiñana, Ribaforada, Buñuel, Cortes, Fontellas, Murchante, Carcastillo y Mélida
    (...)

    Zer: Biztanledun lekua
    Non: Erribera
    Jatorria: ID.PDNA

  • murchante - (1587) LEK.ENAV , 131 A
    (...)
    Obispado de Pamplona [pueblos no bascongados].
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: LEK.ENAV

  • murchante - (1802) DRAH , II, 45
    (...)
    l. de la mer. y ob. de Tudela, r. de Navarra, está situado en una llanura á la margen izquierda del rio Queyles á 3 quartos de distancia por s. de Cascante. Llamóse antiguamente Murxant y Murzant. En el año 1114 fué conquistado por el rey D. Alonso el batallador y sujeto al fuero de Tudela en 1117. Tuvo su señorío D. Gonzalo de Azagra y D.a María de Morieta su muger, cuyos hijos, con aprobacion del rey D. Sancho el sabio de Navarra, lo vendiéron con su castillo y derechos por mitad en el año de 1178 á la iglesia de Tudela y al prior de la religion de S. Juan de Jerusalén por 2900 maravedís lupinos. En 1370 adquirió la iglesia de Tudela el dominio íntegro, cediendo á la religion de S. Juan los diezmos de Urzante y Calchetas y otras cosas. Expelidos los moros en 1515, mandó el emperador Carlos V se erigiese la mezquita en iglesia, que se dedicó á la Asuncion de la Virgen, y está servida por un vicario y un sacerdote. El gobierno reside en 2 regidores, y la jurisdiccion en el alcalde de Tudela, que anualmente pasa con su audiencia á dicho pueblo, que tiene 440 personas. En las 8 robadas de tierra de su término que riegan el rio Queyles y algunas fuentes manantiales, se coge todo género de frutos de especial calidad, y en el monte, que goza en comunidad con los pueblos confinantes, cambien se siembran granos y abundan de pastos y de canteras de piedra cícuña. A la parte del n.hay un grande estanque, que cría bastante pescado y sirve para regar algunas tierras: esta cercado de un murallon de piedra, obra morisca que ya existía en el año de 1216. En las excavaciones que modernamente se han hecho en el antiguo castillo que tenia se halló una moneda de Antonio Pío. A.
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: DRAH

  • murchant - (1829 [1553]) CENS.CAST.XVI , Ap. 166
    (...)
    El lugar de Murchant tiene cincuenta vecinos
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: CENS.CAST.XVI

  • murxant, murzant - (1911-1925) ALT.GPVN , II, 900
    (...)
    Nombres antiguos
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • murtxante - (1974) LIZ.LUR , 25 (mapa), 49. or.
    (...)
    Keiles hibaia Tuteran batzen da Ebrorekin, eta Moncayo alderuntz Murtxante, Urzante, Oblitas, Barillas, Tulebras eta Monteagudo (Mendizorrotza?) herriak aurkituko dituzu haren ibar zabalean; handik lasterrera Tarazona, behinolako Turiasu, Aragoi erreinuko apezpiku hiria ibar berberean dagoelarik
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Keiles (Nafarroa)
    Jatorria: LIZ.LUR

  • murchante: murtxante - (1974) TXILL.EHLI , 174 B

    Zer:
    Non:
    Jatorria: TXILL.EHLI

  • murchante: murtxante (murtxantear) - (1978) E.EUS.UD , Euskera, XXIII (1978, 1), 329. or.

    Zer:
    Non:
    Jatorria: E.EUS.UD

  • murtzaindi (murtxante) - (1978) CFN , --

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • murchante: murtxante (murtxantear) - (1979) E.UDAL , 39

    Zer:
    Non:
    Jatorria: E.UDAL

  • murchante: (n.t.e.e.c.) - (1990) EUS.NHI , 1760001 P.245

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EUS.NHI

  • murchante - (1992) NA.TM , VII, 60-61
    (...)
    Toki-izena honela azaltzen da Erdi Aroko agirietan: "Murchant", "Murgan", "Murxant", "Murzant". Jatorri izena: Murchantino. Terraza batean dago, Queiles ibaiaren ezkerraldean, udalerriaren hegoaldean. 12,9 kilometro koadro ditu. Tuterarekin egiten du muga (NW, N eta E) eta Cascanterekin (SE, S eta W). NWtik SEra Lodosako ubideak zeharkatzen du. Ekialdeko mugak Cardeteko Aintzira gurutzatzen du. Oso lur zelaiak dira, eta bataz-besteko altitudea 320 metrokoa dute. Ia osorik ibai-terrazek osatzen dute, baina Miozeno detritikoko hondakinak ere azaltzen dira. Klima mediterraneo kontinentala. Herria nezakaritzatik bizi da neurri haundi batean. Lodosako ubideari eta Queiles ibaiari esker lantzen diren lurren %83,5 ureztatzen dira. Ureztatzaile Baldernak, 1879.eko "Uren Legea"ri jarraikiz sortuak, 1942. urtean inprimatutako Ordenantzak baditu, eta jabeak eta Queiles ibaiaren eta Lodosako ubidearen ureztatzaileak biltzen ditu (Queiles ibaikoek "alhema egunetan" hartzen ahal dute ura). XIX. mendearen erdialdean Murchanteko lurretan labore mota guziak, ardoa, olioa, kalamua, lihoa, patatak, eltzariak eta barazkiak etortzen ziren; zazpi uxual fabrika zituen, eta irin-errota bat. 1860. urtean bi teileria gehitu ziren. Mahastiek hartzen dituzten lurrak, bai baratz-lurrak bai lehor lurrak, gero eta gutxiago dira azkeneko azken hamarkadetan. Horren ondorioz desagertu da Bodega Cooperativa San Antón delakoa (1953-1971), eta bat bakarra gelditu da, Bodega Cooperativa San Roque (1958). Hala guziz ere, Murchanteko ardoen kalitateak ospe haundia du, eta esaera zaharrak dion bezala: "Quien a Murchante vino y no probó vino ¿a qué vino?. Olibo sailek destino makurragoa izan dute. Olibondo bakar batzuk besterik ez da gelditzen. Herriaren lurrak 212 Ha. dira, gehienak landuak. HISTORIA. Herria, eta bereziki Erdi Aroko gaztelu zaharra, erromatarren garaiko kokaleku baten gainean altxatzen dira. Julio Altadillek jakitera ematen du joan zen mendean aztarnategi batzuetan Antonino Pío enperadorearen txanpon batzuk aurkitu zirela. Alfonso Burrukalariak konkistatu zuen 1119. urtean, eskualdeko beste herri eta berjera batzuk bezala, eta XVI. mendeko hasiera arte, mairu multzo bat gelditu zen. San Juan de Jerusaléngo Ordenari eta Tuterako Katedralari lotua egon zen, zeinak Sanjuandarrena ere bereganatu zuen. Oteitzako Sancho Sanchízek, Tuterako katedralaren buruak, herria gobernatzeko ordenantza batzuk eman zizkion Murchanteri. Albako Dukearen aginduz barreiatu omen zuten bertako gaztelua 1512an. Handik gutxira, mairuak penintsulatik bidaltzea dekretatu zenean, -murtxantear gehienak mairuak ziren- Karlos V. enperadoreak hala aginduta, bertako mezkita Santa Mariako parrokia bihurtu zen. 1665 urtean Montes de Cierzo partitu zirenean, Murchanteri beste sei herrirekin batean, parte bat egokitu zitzaion. Udalaren gobernu modua bitxi samarra izan zen. Tuterako alkatearen esku zegoen botere zibila eta herria bi errejidore zituen agintari, Mahoma Mutarraz eta Mahoma el Casado 1450. urtean. XIX. mendean udalak eraberritu zirenean, egoera hori ere bukatu, eta Murchante bere buruzko udal jarri zen. 1860 urtean 1.217 lagun zituen, eta 1900ean berdin. Gero gutxika-gutxika goiti egin du biztanle kopuruak, eta 1981.ean 2.857 lagun zituen.
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.TM

  • murchante - (1993/10/06) NAO.NA.2000 , 122. zkia., 176
    (...)
    DECRETO FORAL 253/1993, de 6 de septiembre, sobre la composición y denominaciones de la zonificación “Navarra 2000”
    (...)

    Zer:
    Non: Nafarroa
    Jatorria: NAO.NA.2000

  • murchante - (1996) BEL.DEN , 301
    (...)
    Significado desconocido. Comentario lingüístico: Nombre considerado por Ricardo Ciérbide (654) como prerromano. Julio Caro Baroja (655) también piensa que el nombre pertenece a un sustrato antiguo. Su parecido formal con Urzante y Cascante es evidente. En cuanto a su forma su nombre antiguo pudo ser *Murchantum (véase Cascante) que hoy debería haber sido *Murchanto. Sin embargo, debido a la pérdida de la vocal final propia del idioma navarro-aragonés la -o etimológica se habría perdido (Murchant). Más tarde se le habría añadido la vocal paragógica -e, Murchante. El mismo caso se aprecia en los nombres de Olite y Cascante. Traducciones curiosas y explicaciones populares: No faltan traducciones ridículas a partir del euskera como: 'probar fruto del pino'. Otras traducciones de este género son: 'lugar de la casa de las colladas, de las murallas'.
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: BEL.DEN

  • murchante - (1996/05/01) NA.IZ , 176-0000

    Zer: [Udalerria]
    Non: Nafarroa
    Jatorria: NA.IZ

  • Murchante - (1998/02/06) OB.AG , 1.1
    (...)
    Nafarroako toponimia nagusiaren azterketa egiteko P. Salaberrik paratutako zerrenda aztertzen da, bertan aurreko bilkuretan onartutako aldaketak agertzen direlarik, Batzordeak hala baderitzo hobes ditzan. // Hurrengo hauek erabaki ziren [...] N.t.e.e.c > Murchante
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: OB.AG

  • murchante - (1999) NA.IZ , 176-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • murchante - (2000) EL.BEL.NA.TOP , 75

    Zer:
    Non:
    Jatorria: EL.BEL.NA.TOP

  • murchante - (2006) NA.IZ , 176-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • murchante - (2007) NA.IZ , 176-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • murchante (murchantear) - (2007/10/19) OB.AG , 2.3
    (...)
    Onomastika batzordeak Altsasun izandako bileran onartutako izena
    (...)

    Zer: Udalerria
    Non: Nafarroako Erribera
    Jatorria: OB.AG

  • murchante (murchantear) - (2007/11/16) OB.AG , 1.2
    (...)
    Onomastika batzordeak Altsasun izandako bileran onartutako izena
    (...)

    Zer: Udalerria
    Non: Nafarroa
    Jatorria: OB.AG

  • murchante - (2008) NA.IZ , 176-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • Murchante: murchantear - (2009) ARAUA.155 , LIII (2008, 3), 999. or.
    (...)
    Murchante (euskara); Murchante (ofiziala). Herritar izena: murchantear. Merindadea: Tutera
    (...)

    Zer: Udala
    Non: Nafarroa
    Jatorria: ARAUA.155

  • murchante - (2009) NA.IZ , 176-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • murchante - (2011) NA.IZ , 176-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • murchante - (2012) NA.IZ , 176-0000

    Zer:
    Non:
    Jatorria: NA.IZ

  • Murchante - (2019) NA.TOF , 439396

    Zer: División administrativa
    Non: Murchante
    Jatorria: NA.TOF

  • Murchante (ofiziala)
  • Murchante (gaztelania)
UTM:
ETRS89 30T X.610331 Y.4655518
Koordenatuak:
Lon.1º39'56"W - Lat.42º2'42"N

Kartografia:

Egoitza

  • B
  • BIZKAIA
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

  • A
  • ARABA
  • Gaztelako Atea, 54
    01007 GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GIPUZKOA
  • Tolare baserria Almortza bidea, 6
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAFARROA
  • Conde Oliveto, 2. 2. solairua
    31002 IRUÑEA
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

  • I
  • IPAR EUSKAL HERRIA
  • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
    64100 BAIONA
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper